Jurij Tiemirkanow
![]() Jurij Tiemirkanow (2013) | |
Data i miejsce urodzenia |
10 grudnia 1938 |
---|---|
Data śmierci |
2 listopada 2023 |
Gatunki | |
Zawód |
dyrygent |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
Jurij Chatujewicz Tiemirkanow (ros. Ю́рий Хату́евич Темирка́нов, ur. 10 grudnia 1938 w Nalczyku, zm. 2 listopada 2023[1]) – rosyjski dyrygent.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Jest synem Chatu Tiemirkanowa, który kierował Komitetem ds. Sztuk Kabardo-Bałkarii, a podczas wojny z Niemcami był komisarzem oddziału partyzanckiego; został wydany Niemcom i zamordowany. Jego matka została aresztowana przez gestapo, cudem uszła z życiem. Jurij Tiemirkanow skończył 7-letnią szkołę muzyczną w Nalczyku, później uczył się w muzycznej szkole średniej Leningradzkiego Konserwatorium Państwowego im. Rimskiego-Korsakowa, w 1962 ukończył wydział orkiestrowy, a w 1965 klasę dyrygentury operowo-symfonicznej leningradzkiego konserwatorium. W 1965 debiutował w Traviacie Verdiego w leningradzkim małym teatrze opery i baletu, 1966-1972 był dyrygentem w tym teatrze, jednocześnie 1968-1976 kierował akademicką orkiestrą symfoniczną Filharmonii Leningradzkiej. Następnie 1976-1988 był głównym dyrygentem i kierownikiem artystycznym Leningradzkiego Państwowego Akademickiego Teatru Opery i Baletu im. Kirowa. W 1988 został głównym dyrygentem i kierownikiem artystycznym akademickiej orkiestry symfonicznej Filharmonii Petersburskiej, 2008-2013 był dyrektorem muzycznym Festiwalu Giuseppe Verdiego.
Odznaczenia i nagrody
[edytuj | edytuj kod]Radzieckie i rosyjskie
[edytuj | edytuj kod]- Order Lenina (1983)
- Order „Za zasługi dla Ojczyzny” I klasy (2008)[2]
- Order „Za zasługi dla Ojczyzny” II klasy (2003)[3]
- Order „Za zasługi dla Ojczyzny” III klasy (1998)[4]
- Order „Za zasługi dla Ojczyzny” IV klasy (2018)[5]
- Nagroda Państwowa ZSRR (dwukrotnie, 1976 i 1985)
- Państwowa Nagroda Federacji Rosyjskiej (1999)
- Nagroda Państwowa RFSRR im. Dymitra Glinki (1971)
- Ludowy Artysta ZSRR (1981)
- Nagroda Prezydenta Federacji Rosyjskiej (2003)
- Nagroda Triumf (2003)
Zagraniczne
[edytuj | edytuj kod]- Komandor Orderu Gwiazdy Włoch (Włochy, 2012)[6]
- Order Wschodzącego Słońca III Klasy (Japonia, 2015)[7]
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Tim Page: Yuri Temirkanov, world-renowned conductor, dies at 84. washingtonpost.com, 2023-11-02. [dostęp 2023-11-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2023-11-02)]. (ang.).
- ↑ Указ Президента Российской Федерации от 09.12.2008 г. № 1750 О награждении орденом «За заслуги перед Отечеством» I степени Темирканова Ю.Х.. kremlin.ru. [dostęp 2024-02-26]. (ros.).
- ↑ Указ Президента Российской Федерации от 10.12.2003 г. № 1460 О награждении орденом «За заслуги перед Отечеством» II степени Темирканова Ю.Х.. kremlin.ru. [dostęp 2024-02-26]. (ros.).
- ↑ Указ Президента Российской Федерации от 01.12.1998 г. № 1435 О награждении орденом «За заслуги перед Отечеством» III степени Темирканова Ю.Х.. kremlin.ru. [dostęp 2024-02-26]. (ros.).
- ↑ Указ Президента Российской Федерации от 10.12.2013 г. № 905 О награждении орденом «За заслуги перед Отечеством» IV степени Темирканова Ю.Х.. kremlin.ru. [dostęp 2024-02-26]. (ros.).
- ↑ Temirkanov Maestro Yurij Chatuevich. quirinale.it. [dostęp 2024-02-25]. (wł.).
- ↑ Пятеро россиян удостоены японского ордена Восходящего солнца. ria.ru, 2015-04-29. [dostęp 2024-02-25]. (ros.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Юрий Темирканов (ros.) Biogram na stronie peoples.ru [dostęp 2018-10-18]
- https://ria.ru/spravka/20131210/982967859.html (ros.)
- ISNI: 0000000078231002
- VIAF: 79168548
- LCCN: n78039469
- GND: 122867408
- NDL: 001285554
- BnF: 139277365
- SUDOC: 078051940
- NLA: 35997042
- NKC: jn20010525107
- BNE: XX1125470
- NTA: 072259523
- BIBSYS: 3072604
- CiNii: DA0848564X
- PLWABN: 9810619167105606
- NUKAT: n2011040420
- J9U: 987007452905805171
- LNB: 000119968
- NSK: 000690619
- KRNLK: KAC2020P4319
- LIH: LNB:Bwt5;=CC